Berat Buzhala

Kosova ka nevoje, sikur toka per uje, per nje parti te qendres se djathte, qe lufton me cdo kusht dhe me cdo mjet kunder komunistave ne pushtet, komunistave ne qeveri, komunistave ne opozite, komunistave ne kuvend, komunistave ne pushtete lokale.

Ne keto troje ka pase parti nacionaliste, por jo parti te djathte ne kuptimin ekonomik.

Per shkak te rrethanave dhe ndryshimeve ne bote, te na, edhe komunistat e Enver Hoxhes edhe ata te Titos me nje moment historik jane konvertu ne ‘demokrat’ nacionalista. Edhe ata personalisht, edhe femija e tyne, edhe femija e tyne ideologjik.

Ketu tyrli budalle i thote vetes i djathte, ndoshta vec pse lune futboll me te djathten.

Eshte hyqymeti me i shkepe paret e buxhetit neper rroga, sikur t’i kishin mjelle neper ara. Keto pare keta hajna i marrin prej bizneseve, te cilet as gojen nuk guxojne me e çele, e gjithashtu kurrkush nuk i perfaqeson.

Pse duhet me i marre 13 rroga nje keshilltar dikund ne qeveri, e jo nje kamarier, a nje furraxhi? Pse? A nuk jane te dyte te barabarte para ligjit? A nuk paguajne te dyte taksa?

Rrajet e ketij paradoksi jane ne Jugosllavi. Sot e kesaj dite nje shumice e madhe beson qe sistemi ekonomik dhe shendetesor jugosllav ka qene perfekt dhe synim e kane me u kthy qatje.

Ai sistem eshte kane ni mut madh. Nje skeme e madhe piramidale, e cila eshte shembe nga brenda sapo Perendimi ia ka leshu doren.

The post Kosova ka nevojë, sikur toka për ujë, për një parti të qendrës së djathtë appeared first on XL-Press.

LDK dhe PDK në Gjilan, kane arritur marreveshje politike,  te cilen Srber Ismajli, kandidat per kryetat te Gjilanit e ka vleresuar si hap i rëndësishëm drejt krijimit të një qeverisjeje që bashkon, që punon me transparencë dhe që vendos interesin publik mbi gjithçka.

Ja shkrimi i plote:

Të dashur qytetarë,

Sot nënshkruam një marrëveshje politike për bashkëpunim dhe qeverisje të përgjegjshme në Gjilan, që reflekton vullnetin e qytetarëve për unitet, profesionalizëm dhe mirëqenie.

Ky është një hap i rëndësishëm drejt krijimit të një qeverisjeje që bashkon, që punon me transparencë dhe që vendos interesin publik mbi gjithçka. Qeverisja që duam është ajo që i shërben qytetarëve pa dallime, me vizion dhe përgjegjësi.

Falënderim të veçantë për z. Lutfi Haziri, kryetar i degës së LDK-së në Gjilan, dhe z. Riad Rashiti, kryetar i degës së PDK-së në Gjilan, për gatishmërinë, vizionin dhe frymën e bashkëpunimit që po e ndërtojmë bashkë për të mirën e qytetit tonë.

Gjilani i ri meriton stabilitet, zhvillim dhe udhëheqje që bashkon. Dhe këtë do ta bëjmë bashkë me besim në Zot, me përgjegjësi dhe përkushtim ndaj qytetarëve tanë.

The post Gjilan: LDK dhe PDK arrijnë marrëveshje politike appeared first on XL-Press.

Shkup, 21 tetor – Rezultati i zgjedhjeve lokale në Kumanovë, ku kandidati shqiptar Selver Ajdini nga Aleanca Kombëtare për Integrim (AKI) mbeti jashtë balotazhit për vetëm 58 vota, është një pasqyrë e dhimbshme, por njëkohësisht e qartë e gjendjes politike të shqiptarëve në këtë komunë. Ky është një rast që tejkalon kuptimin e thjeshtë të numrave pasi kemi të bëjmë me simptomë të ndarjes, mungesës së strategjisë dhe mbi të gjitha mosbesim të ndërsjellë mes vetë faktorëve politikë shqiptarë, shkruan Zhurnal.

Kumanova qytet që dha leksionin e përçarjes –

Në një garë ku 5.915 vota ishin të mjaftueshme për ta bërë Ajdinin pjesë të balotazhit, fakti që munguan vetëm 58 tregon se jo mungesa e mbështetjes, por fragmentimi ishte problemi themelor. Po të kishte ekzistuar një unitet politik shqiptar qoftë edhe minimal sot në vend të një dueli mes Dimitrievskit dhe Stojkovskit, Kumanova do të kishte një garë ku një kandidat shqiptar do të përfaqësonte potencialin real të komunitetit që përbën mbi një të tretën e popullsisë së komunës.

Nuk është hera e parë që shqiptarët e Kumanovës humbin një mundësi historike për shkak të përçarjes. Që nga pluralizmi e deri më sot, partitë shqiptare në këtë komunë kanë garuar me ego, jo me strategji. Secila kërkon të dëshmojë forcën e vet, duke harruar se vota e shpërdarë në disa subjekte të vogla përfundon si votë e humbur. Rezultati i Ajdinit është dëshmi e qartë shqiptarët kishin potencial për të qenë faktor vendimtar në balotazh, por jo kur secila parti mendon për flamurin e vet, e jo për flamurin e përbashkët.

Dimitrievski dhe paradoksi i mbështetjes shqiptare –

Në zgjedhjet e kaluara, Maksim Dimitrievski e siguroi mandatin e tij të dytë kryesisht falë votës shqiptare. Megjithatë, gjatë viteve të fundit qëndrimet e tij kanë qenë shpeshherë të perceptuara si të ftohta, madje edhe armiqësore ndaj interesave shqiptare. Kjo krijon një paradoks të hidhur shqiptarët e Kumanovës, në vend se të fuqizojnë një përfaqësues të vetin që do të kërkonte të drejtat e tyre, i kanë dhënë mbijetesë një kandidati në raste të caktuara ka ndërtuar karrierën mbi distancimin nga ta.

Në këtë kuptim, zgjedhjet e fundit duhet të shërbejnë si moment reflektimi jo vetëm për partitë shqiptare, por edhe për votuesit, të cilët shpesh mbeten peng të rivaliteteve personale dhe interesave afatshkurtra.

A mund të ndryshojë diçka në zgjedhjet e ardhshme?

Kumanova mund të bëhet shembull i një përmbysjeje politike, por vetëm nëse shqiptarët kuptojnë se bashkimi nuk është luks, është domosdoshmëri. Një kandidat i vetëm, i përzgjedhur përmes konsensusit të subjekteve shqiptare dhe shoqërisë civile, do të kishte jo vetëm legjitimitet, por edhe fuqi reale për të hyrë në garë si faktor politik serioz jo si statistikë dytësore.

Nëse ky mësim nuk mësohet tani, atëherë çdo diskutim për “fuqi politike shqiptare në Kumanovë” do të mbetet thjesht retorikë. Historia e 58 votave do të përsëritet sërish ndoshta me një emër tjetër por me të njëjtin rezultat humbje për shkak të vetvetes.

Kumanova është një pasqyrë e asaj që ndodh shpesh në politikën shqiptare në Maqedoninë e Veriut shumë flamuj, por pak strategji. Dhe ndonëse 58 vota duken pak, në të vërtetë ato përfaqësojnë peshën e ndarjes. Nëse shqiptarët e Kumanovës arrijnë të kuptojnë këtë simbolikë, zgjedhjet e ardhshme mund të jenë momenti i kthesës. Në të kundërtën, humbja do të mos jetë më rastësi por mentalitet. /Zhurnal.mk

The post A do ta marrin më në fund mësimin shqiptarët e Kumanovës? appeared first on XL-Press.

Fjodor Dostojevski e kuptoi vuajtjen njerëzore më mirë se shumica e filozofëve  sepse ai e jetoi atë.

Në vitin 1849, në moshën vetëm 27-vjeçare, Dostojevski u arrestua për pjesëmarrje në një rreth letrar që diskutonte ide politike të ndaluara. Ai u hodh në një qeli të akullt në Shën Petersburg dhe u dënua me vdekje nga skuadra e pushkatimit.

Në mëngjesin e ekzekutimit, qëndronte përballë ushtarëve, me sytë e lidhur, duke pritur urdhrin përfundimtar.
Në çastin e fundit, mbërriti një lajmëtar — dënimi i tij ishte falur nga Cari. Ishte një akt mizor mëshire, një ndëshkim i menduar për t’ia thyer shpirtin.

Në vend të ekzekutimit, ai u dërgua për katër vjet punë të rëndë në një kamp burgimi në Siberi, i lidhur me zinxhirë në kyçet e këmbëve, duke fjetur mbi kashtë, mes hajdutëve dhe vrasësve.
Aty humbi gjithçka — lirinë, shëndetin, pozitën, iluzionet. Por gjeti diçka tjetër.

Gjeti dhembshurinë.

Ai pa shkëndijën hyjnore edhe te shpirtrat më të thyer. Pa se mirësia dhe e keqja bashkëjetojnë në çdo zemër.
Kur u lirua më në fund, nuk shkroi si njeri që teorizon mbi dhimbjen, por si dikush që i kishte parë sytë e saj nga afër.

Ajo përvojë formësoi çdo fjalë që ai shkroi më pas.
Krim dhe ndëshkim, Idioti, Demonët, Vëllezërit Karamazov — të gjitha lindën nga e njëjta e vërtetë e zhveshur: se shpengimi është i mundur vetëm përmes vuajtjes, dhe se edhe zemra më e errët është e aftë për dritë.

Dostojevski shkroi njëherë:
“Dhimbja dhe vuajtja janë gjithmonë të pashmangshme për një mendje të madhe dhe një zemër të thellë.”
Ai nuk e lavdëronte mjerimin; ai thoshte se të ndjesh thellë, të jetosh vërtet, do të thotë të vuash me ndershmëri — dhe megjithatë të zgjedhësh dashurinë.

Ai kurrë nuk u pasurua. Luftoi me borxhe dhe sëmundje. Por fjalët e tij e mbijetuan atë. Librat e tij nuk janë thjesht romane — janë rrëfime të shpirtit njerëzor.

Dhe ndoshta pikërisht për këtë arsye Dostojevski mbetet i rëndësishëm edhe sot: sepse na kujton se, edhe në qelinë më të errët, edhe në çastet më pranë vdekjes, shpirti njerëzor mund të zgjohet, të falë, e të dojë sërish.

“Ai ishte dënuar të vdiste, por në atë moment mësoi të jetonte.”

The post Fjodor Dostojevski e kuptoi vuajtjen njerëzore më mirë se shumica e filozofëve  sepse ai e jetoi atë. appeared first on XL-Press.

Por krijimtaria e tij ka edhe tinguj të tjerë, dhe ai herët ia kthen vështrimin Lindjes, duke përvetësuar një ton më kontemplativ dhe më të hollë. Rezultati është një varg veprash të frymëzuara nga përshtypjet e thella që i lanë udhëtimet e tij në Kinë dhe Japoni.

Në kërkim të një kopshti sekret, romani i tij i vitit 2003 “Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó” (“Një mal në Veri, një liqen në Jug, rrugë në Perëndim, një lumë në Lindje”, 2022) është një rrëfim misterioz me pjesë fuqishëm lirike, që zhvillohet në juglindje të Kiotos.
Kjo vepër përbën një parathënie për “Seiobo járt odalent” (2008; “Seiobo There Below”, 2013), një mbledhje me shtatëmbëdhjetë tregime të renditura sipas sekuencës Fibonacci, që trajtojnë rolet e bukurisë dhe krijimit artistik në një botë të verbër dhe të përkohshme.
Së bashku me pesëshen e tij epike, ajo përbën veprën madhore të Krasznahorkait.

Veçanërisht e paharrueshme është skena hapëse: një çapkë i bardhë dëbore që qëndron i palëvizur në mes të lumit Kamo në Kioto, duke pritur prenë e vet në vorbullat poshtë.
I padukshëm për turmat që kalojnë, zogu bëhet një figurë e pakapshme e pozitës së artistit në botë.

Fijet e përbashkëta që përshkojnë librin lidhen me mitin japonez të Seiobos, e cila, sipas legjendës, mbrojt kopshtin që çdo tre mijë vjet prodhon fruta që dhurojnë pavdekësi.
Në libër, miti merr formën e krijimit të një vepre arti dhe, përmes një vargu episodësh, ne ndjekim lindjen e një vepre në kohëra dhe mjedise të ndryshme.
Shpesh akti i krijimit ndodh pas një periudhe të gjatë përgatitjeje të shënuar nga tradita dhe mjeshtëria e ushtruar.
Veprat mund të lindin edhe nga rrethana të vonuara apo të turbullta, si në tregimin për transportimin e rrezikshëm të një pikture të papërfunduar të mjeshtrit të Rilindjes Pietro Vannucci, nga Firenca në Peruxhia, qyteti i lindjes së tij.
Ndërsa të gjithë besojnë se Perugino, siç quhej zakonisht, kishte hequr dorë nga piktura, është pikërisht në Peruxhia që ndodh mrekullia.

Vetë artisti është, si shpesh në “Seiobo There Below”, i munguar në këto tregime.
Në vend të tij, paraqiten figura që qëndrojnë paksa në skaj të veprës që është në prag të lindjes – rojtarë, vëzhgues, mjeshtër të përkushtuar – që rrallëherë ose asnjëherë e kuptojnë kuptimin e vërtetë të asaj në të cilën marrin pjesë.
Libri është një përshkrim mjeshtëror, ku lexuesi udhëhiqet përmes një vargu “dyersh anësore” drejt aktit të pashpjegueshëm të krijimit.

🔗 Zbuloni më shumë nga bota letrare e László Krasznahorkai:
https://bit.ly/4pMBORJ

The post Laureati i Çmimit Nobel për Letërsinë 2025, László Krasznahorkai appeared first on XL-Press.

Çmimi Nobel për Letërsinë 2025 i është ndarë shkrimtarit hungarez László Krasznahorka

“për krijimtarinë e tij magjepsëse dhe vizionare, e cila, në mes të tmerrit apokaliptik, riafirmon fuqinë e artit.”

Shkrimtari László Krasznahorkai ka lindur në vitin 1954 në qytetin e vogël Gyula, në juglindje të Hungarisë, pranë kufirit me Rumaninë. Një zonë e ngjashme rurale e largët është edhe skena e romanit të tij të parë, “Sátántangó”, botuar më 1985 (“Satantango”, 2012), i cili u bë një sensacion letrar në Hungari dhe vepra që i solli autorit famë të menjëhershme.
Romani paraqet, në mënyrë jashtëzakonisht sugjestive, një grup banorësh të varfër në një fermë kolektive të braktisur në fshatrat hungareze, pak para rënies së komunizmit. Heshtja dhe pritja mbizotërojnë, derisa karizmatiku Irimiás dhe bashkëpunëtori i tij Petrina, të cilët të gjithë i kishin besuar të vdekur, papritmas shfaqen në skenë. Për banorët që presin, ata duken si lajmëtarë ose të shpresës, ose të gjykimit të fundit.
Elementi “satanik” i përmendur në titull është i pranishëm në moralin e tyre skllavërues dhe në hipokrizinë e mashtruesit Irimiás, që, megjithëse efektive, është njëkohësisht mashtruese dhe i lë pothuajse të gjithë të mbërthyer në nyje. Të gjithë në roman janë në pritje të një mrekullie, një shpresë që që në fillim shpohet nga motoja hyrëse e Kafkës:

“Në atë rast, do ta humb gjënë duke pritur për të.”
Romani u shndërrua në një film tepër origjinal më 1994, në bashkëpunim me regjisorin Béla Tarr.

Kritikja amerikane Susan Sontag e quajti shpejt Krasznahorkain “mjeshtrin e apokalipsit” në letërsinë bashkëkohore, një vlerësim që ajo e arriti pas leximit të romanit të tij të dytë “Az ellenállás melankóliája” (1989; “The Melancholy of Resistance”, 1998).
Këtu, në një fantazi horror të etur dhe të përflakur, që zhvillohet në një qytet të vogël hungarez të vendosur në një luginë të Karpateve, drama është ngritur në një nivel edhe më të lartë. Që nga faqja e parë, ne – bashkë me zonjën e pakëndshme Pflaum – gjendemi në një gjendje marramendëse emergjence. Shenjat ogurzeza janë të shumta.
Ngjarja kyçe që nxit zhvillimet dramatike është ardhja në qytet e një cirku fantazmë, atraksioni kryesor i të cilit është trupi i një balene gjigante. Ky spektakël misterioz dhe kërcënues vë në lëvizje forca ekstreme, duke nxitur përhapjen e dhunës dhe vandalizmit. Ndërkohë, paaftësia e ushtrisë për të parandaluar anarkinë krijon mundësinë e një grushti shteti diktatorial.
Duke përdorur skena ëndërrimtare dhe karakterizime groteske, László Krasznahorkai përshkruan mjeshtërisht luftën brutale midis rendit dhe kaosit. Asnjë nuk mund t’i shpëtojë pasojave të terrorit.

Në romanin “Háború és háború” (1999; “War & War”, 2006), Krasznahorkai e zhvendos vëmendjen përtej kufijve të atdheut të tij hungarez, duke e lejuar arkivistin e përulur Korin të vendosë, si aktin e fundit të jetës së tij, të udhëtojë nga periferia e Budapestit në New York, në mënyrë që, qoftë edhe për një çast, të zërë vendin e tij në qendër të botës.
Në arkivat e vendlindjes, ai ka gjetur një epos të lashtë të jashtëzakonshëm për luftëtarë që kthehen në shtëpi, të cilin shpreson ta bëjë të njohur për botën.
Proza e Krasznahorkait është zhvilluar drejt një sintakse rrjedhëse me fjali të gjata, të përdridhura dhe pa pika ndalimi, që është bërë shenja e tij dalluese.

🔗 Lexoni më shumë rreth Çmimit Nobel për Letërsinë 2025 këtu:
https://bit.ly/4pMBORJ

The post Çmimi Nobel për Letërsinë 2025 i është ndarë shkrimtarit hungarez László Krasznahorkai appeared first on XL-Press.

Në një botë që ndryshon me ritme të shpejta, të rinjtë janë konsideruar gjithmonë si shpresa e së ardhmes. Ata përfaqësojnë energjinë, kurajën dhe potencialin për ndryshim. Por në këtë epokë entuziazmi dhe rrjeteve sociale, ku zërat e rinj bëhen të dëgjueshëm më shpejt se kurrë, lind një pyetje thelbësore: a jemi vërtet të përgatitur për të marrë përgjegjësi të mëdha, apo thjesht të joshur nga dritat e shpejta të pushtetit?
Një i ri që nuk ka përjetuar vështirësitë e jetës reale — sfidat e tregut të punës, përgjegjësitë e përditshme, përballjen me padrejtësi apo mungesën e mundësive — nuk ka themelin e duhur për të kuptuar realisht shoqërinë. Politika nuk duhet të jetë një karrierë që fillon nga “bankat e shkollës”, por një përfundim i natyrshëm i një rruge të ndershme profesionale, intelektuale dhe njerëzore.
Shpesh, të rinjtë hyjnë në politikë me idealizëm të pastër ose me ambicie për ndikim, por pa ndonjë përvojë konkrete, pa formim intelektual dhe etik. Kjo i bën të cenueshëm, të manipulueshëm dhe shpesh të kthehen në vegla të vjetra me fytyra të reja. Në vend që të sjellin ndryshim, ata përsërisin po të njëjtat modele të dështimit.
Të ndalemi dhe të pyesim: çfarë përfaqëson në politikë një njeri që nuk ka krijuar asnjë vlerë në sektorin publik, privat apo akademik? Si mund të drejtojë një shoqëri dikush që nuk ka qenë asnjëherë pjesë reale e saj?
Politika nuk është një trampolinë për famë apo pushtet. Ajo duhet të jetë kulmi i një karriere të ndërtuar me mund, sakrificë dhe integritet — jo strehë për njerëz pa rrënjë në asnjë profesion. Të rinjtë kanë potencialin për të ndryshuar botën, por ky ndryshim duhet të vijë i mbështetur në dije, përvojë dhe vlera të qëndrueshme.
Në vend që të nxitojmë për të “hyrë” në politikë, le të nxitojmë për të ndërtuar veten. Sepse vetëm atëherë do të kemi çfarë t’i ofrojmë vendit tonë.

The post Në vend që të sjellin ndryshim, ata përsërisin po të njëjtat modele të dështimit appeared first on XL-Press.

NA DUHET NJË BREZ I ÇMENDUR

Para disa ditësh isha në një Universitet dhe pyeta studentët nëse e dinin se çfarë gjenerate janë.

U habita shumë që askush nuk e dinte se 20 vjeçarët e sotshëm që kanë lindur mes viteve 1997 dhe 2012 quhen gjenerata Z.

Përpara tyre ka pasur disa gjenerata si, Silent Generation, e viteve 1928-1945, Baby Boomers e viteve 1946-1964, Gjenerata X e njerëzve që kanë lindur mes viteve 1965-1980, Gjenerata Y e viteve 1981-1996, Gjenerata Z e viteve 1997-2012 dhe e fundit gjenerata Alfa të lindur pas vitit 2013.

Pra në 100 vitet e fundit njerëzimi ndahet në gjashtë gjenerata.

Gjeneratat janë kategori shkencore,kulturore dhe historike.

Psh gjenerata Silent, e Heshtura, ka lindur pasi makinat zevëndesuan kuajt, por para se televizorët të hynin nëpër shtëpi dhe ndoshta prandaj quhen të heshtur.

Ata ishin një brez i qetë që i bindej prindërve më shumë se sa gjeneratat e tjera që erdhën më pas, megjithëse në këtë brez mund të gjesh njerëz të urtë si Joe Biden por edhe ikona seksi si Elvis Presly që siç thonë e kishte shumë frikë babain e vet.

Pas tyre erdhën baby boomers pra gjenerata e fëmijëve të shumtë që lindën pas luftërave botërore kur popullsia e botës sidomos ajo e Perëndimit u pakësua shumë.

Ky brez entuziast që mendoi se luftërat botërore nuk i kishin rregulluar mirë punët e botës përfshin dy njerëzit që po e lënë krejt botën pa gjumë pa e qetësuar dot Donald Trumpin dhe Vladimir Putinin.

Ndërsa Gjenetara X, 1965 -1980, lindi pas ndarjes së Europës mes komunizmit dhe kapitalizmit, por shumë përpara se celularët të ishin pjesë e jetës sonë të përditshme.

Ky brez të cilit i përkas, kaloi gati gjysmën e jetës në komunizëm, jo vetëm pa celularë në xhep por edhe pa telefona shtëpije që komunizmi i ndalonte, nga frika se këto pajisje i përhapin lajmet e këqija me shpejtësi duke rritur pesimizmin që është karaktestika kryesore e kësaj gjenerate të egër.

Ndërsa gjenerata Z, e studentëve të sotshëm 20 vjeçarë ka ardhur në jetë bashkë me facebook dhe yotube që u shpikën në vitin 2005.

Kjo gjeneratë që nuk e kupton se si mund të jetohet pa celular dhe pa laptop, beson se ndërprerja e instagramit vetëm për një ditë i shkakton botës më shumë trauma se lufta në Ukrainë.

Në përgjithësi gjeneratat ndahen me 25 vjet nga njëra tjetra.

Në këtë mënyrë prindërit dhe fëmijët nuk përplasen.

Në asnjë rast ata nuk janë pjesë e të njëjtës gjeneratë sepse fëmijët duhet të rregullojnë atë që prindërit e kanë bërë keq, ose nuk e kanë bërë dot fare.

Mirëpo gjeneratat nuk ndahen vetëm nga mosha.

Në shumë raste ato ndahen nga shenja që lënë në histori.

Nëse do përpiqesha të bëja një dallim mes brezave që kanë bërë historinë moderne të Shqipërisë ato do ishin tre.

Gjerenata e parë është ajo e Pavarësisë.

Për hir të së vërtetës kjo është një gjeneratë shumë mashkullore që nuk lejoi asnjë grua të merrte rol në punët e vendit, por që duke bashkuar një grusht burrash në vitin 1912 e shpalli Shqipërinë të pavarur nga Pushtimi Osman që zgjati 500 vjet.

Kjo gjeneratë në krye të së cilës shkëlqejnë Ismail Qemali dhe Ahmet Zogu, qeverisi për 33 vjet dhe e la Shqipërinë shumë më mirë se c’e gjeti.

Megjithëse në atë kohë mosmarrëveshjet zgjidheshin me armë, ata votonin, organizonin zgjedhje të lira dhe shanin njëri-tjetrin sa të donin nëpër gazetat e ditës.

Ata filluan të ndërtojnë kapitalizmin duke e tërhequr me qerre nëpër mocalet që mbulonin gjysmën e Shqipërisë dhe me siguri do t’ia dilnin nëse fashizmi nuk do t’ua kishte marrë pushtetin për tia dhënë komunistëve të gjeneratës tjetër.

Gjenerata e dytë e rëndësishme është ajo e të rinjve që e çliruan Shqipërinë nga nazifashizmi në vitin 1944 dhe që u bënë komunistë.

Kjo gjeneratë që ishte shumë më femërore dhe seksi se të gjitha gjeneratat përpara saj dhe ndoshta prandaj pati pëlqim masiv, mund të quhet Gjenerata Antifashiste.

Me gjithë gabimet qe bëri më vonë, duke fshirë pluralizmin, pronën private dhe shtypin e lirë ky brez e qeverisi Shqipërinë për 45 vjet.

Është një debat i madh, nëse kjo gjeneratë e la Shqipërinë më mirë apo më keq se ç’e gjeti në vitin 1944.

Unë them se e la më keq.

Gjyshërit e mi që i përkasin këtj brezi nuk më kundërshtojnë dot sepse nuk janë më.

Megjithatë nëse do t’ia njihja një meritë që shkëlqen,është se ata bënë arsimin dhe universitetet ku studjuan gjeneratat që erdhën pas tyre.

Gjenerata e tretë me ndikim në historisë tonë moderne është ajo e vitit 1990 që mund të quhet Gjenerata e Demokracisë.

Ky brez që nuk njihte as pronën private dhe as lirinë po e qeveris Shqipërinë prej 35 vitesh.

Kur flas për qeverisje nuk kam parasysh vetëm drejtimin e shtetit, por të ekonomisë, të kapitalit, të bankave, të tregut, të medias, të artit, të sportit dhe të parasë.

Këta njerëz që sot janë mes 50 dhe 70 vjec, kanë bërë gjëra që prindërit e tyre nuk dinin ti bënin dhe që fëmijët e tyre nuk duhet t’i bëjnë.

Ky brez do e lërë Shqipërinë shumë më mirë se ç’e gjeti dhe kjo është medalja e tij më e vlefshme.

Për fat të mirë kjo gjeneratë ka arritur gjithshka në 35 vjet me përjashtim të një gjëje.

Ajo nuk di akoma kujt do tia lërë Shqipërinë.

Cilit brez?

Cilës gjeneratë?

Këto pyetje më shkonin në kokë kur u flisja studentëve 20 vjeçarë të cilët as vetë nuk e dinin cilës gjenerate i përkasin.

Kur i shikoja të ulur duke dëgjuar leksionet e mia për jetën, uroja që të ishin pak më të çmendur.

Kur them më të çmendur kam parasysh njerëz që rebelohen, që organizohen, që ndryshojnë rregullat, që kundërshtojnë, që bëjnë gabime dhe nuk heqin dorë, që mbrojnë mendimet e tyre edhe kur ja fusin kot, që përcmojnë shumicën e gjërave që janë krijuar para tyre, që janë gjithmonë të pakënaqur, që bëjnë aventura, që janë të guximshëm, që arrijnë të kuptojnë çfarë kanë bërë keq prindërit dhe që në asnjë moment nuk mendojnë se prindërit kanë bërë çdo gjë mirë.

Pakënqësia i lind brezat, uria i ushqen, kurse etja për gjëra të panjohura i rrit.

Gjenerata X të cilës i përkas ishte gjithë kohën e pakënaqur.

Koha tregoi se ishte dhe e palodhur

Shqipëria e sotme është pothuajse 70 për qind produkt i këtij brezi të egër, të pangopur, dhe deri diku të pamëshirshëm.

Ky brez shkatërroi çdo gjë që kishin bërë prindërit dhe përveç respektit nuk i dha atyre asnjë pushtet.

Askund në Evropë, as në Perëndim, as në Lindje, nuk ka patur një gjeneratë që trashëgoi një vend më të varfër dhe e rindërtoi nga e para për 35 vjet.

Kjo do të thotë të jesh i çmendur.

Nuk e shpjegoj dot nga lindi kjo fuqi, jo uri për të shkatërruar çdo gjë dhe për të ribërë çdo gjë, por pa këtë furi Shqipëria do ishte një vend i varfër ish komunist çka nuk është më.

Tani që kanë kaluar 35 vjet kjo gjeneratë pret një brez tjetër poaq të çmendur për t’ia lënë Shqipërinë në dorë.

Unë shpresoj shumë se ky brez po vjen për të rregulluar çdo gjë që prindërit e kanë bërë keq ose nuk e kanë bërë dot.

Kjo që pritet të vijë do jetë gjenerata e katërt e rëndësishme e Shqipërisë, Gjenerata Evropiane.

Ajo duhet ta fusi Shqipërinë në Evropë.

Jam i bindur që ky brez do vijë herët apo vonë, por çështja është a do jetë aq i çmendur?

Uroj shumë që po.

Shqipëria është produkt i gjeneratave të çmendura të cilat bëjnë gabim vetëm kur përtojnë të çmenden.

The post NA DUHET NJË BREZ I ÇMENDU appeared first on XL-Press.

KRIMET “NË EMËR TË ZOTIT”!…

O Krysostomus Grill : „Mesianizmi serb i peshkopit Velimiroviq“,botuar nga „Erzabtei“, Mynhen.

Nga Jusuf BUXHOVI

Kleriku gjerman, Krystostomus Grill botoi një studim voluminoz rreth veprës së peshkopit Nikola Veliniroviq, ku shihet roli i kishës ortodokse serbe në krijimin e mitit të Kosovës, që gjatë luftrave të para imperialiste serbe në Ballkan sherbeu për ta ushqyer idenë e krjimit të Serbisë së madhe me anën e „gjakut të shenjtë“,por që njëherësh sherbeu edhe si platformë Millosheviqit dhe bashkëmendimtarëve të tij për të filluar luftën kundër kroatëve,boshnjakëve dhe së fundit kundër shqiptarëve,luftë kjo me të njëjtat parametra dhe qëllime…
Gjatëkohë është thënë se hegjemonizmi serbomadh është ushqyer nga veprimtaria e kishtës ortodokse serbe, e cila ka luajtur rolin e faktorit të pakapërcyeshëm „të mobilizimit shpirtëror“. Peshkopët serbë,jo rrallë, jo vetëm që kishat i kanë kthyer në qendra „logjistike“, në depo armësh, por njëherësh ata kanë marrë pjesë me pushkë në dorë në krye të fushatave serbe për të inspiruar popullin serb në luftën „e shenjtë“ për krijimin e mesianizmit të ri,ku,sipas tyre, „serbët do të flijoheshin jo vetëm për atdhe,por edhe për mbrojtjen e krishtenimit nga antikristët e rinjë,të cilët nuk ndodhen vetëm në radhët e fundamentalistëve islamik,por edhe në kuadër të katolicizmit dhe frakcioneve të tjera krishtene“…

Kujt i duhet „mesianizmi“ i ri?…
Teologu gjerman Krysostomus Grill, para opinionit gjerman dhe atij evropian doli me një studim të gjërë disertacioni, ku zbulon deri në hollësi prëcaktimin e kishës ortodokse serbe në sherbim të politikës serbomadhe dhe të pastrimeve etnike me dhunë në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në Kosovë, me pretendimet që prej andej të përzehet faktori shqiptar, meqë sipas pikëpamjeve të të kësaj kishe, „serbët kanë të drejtën e zotit të posedojnë shpirtërisht dhe fizikisht Kosovën dhe ta mbajnë atë si të shenjtë“, meqë „ aty kanë zhvilluar njërën ndër bëtejat më të përgjakshme dhe vendimtare në mbrojtje të qenies serbe,por edhe të krishtenizmit të mirëfillët si dhe qytetërimit botëror…“
Grillit si shkas për këtë studim i sherbeu fakti se në Romë në vitin 1956 u botua libri i peshkopit serb Nikolla Velimiroviq „Mesianizmi serb dhe Evropa“, i ribotua në vitin 1993, ku ai, luftën e Kosovës të vitit 1389 e sheh si një referencë për „ripërtrirjen e të gjithë popujve të botës“. Në këtë pamflet, siç e quan Grilli, kisha ortodokse serbe vazhdoi traditën e spekulimve dhe të manipulimeve me mitin e Kosovës, i cili ka karakter anticivilizues dhe antikishtar për faktin se ai ngritet mbi fundamentin e një gënjeshtre,por edhe për arsye se kjo gënjeshtër pastaj u instrumentalizuar për qëllime politike dhe hegjemoniste,për t´u kthyer në një shtysë me të cilën Serbia,që nga luftat ballkanike e tutje vazhdoi praktikën e shtrirjes kah jugu „për t´i mbrojtur shejtnitë“ në mënyrë që kjo betejë të rifillojë në fund të viteve të tetëdhjeta me kryqëzatën e re serbe kundër shqitparëve, e cila u pralajmërua në vitin 1989 me fjalimin e njohur të Millosheviqit në Kosovë,që u bë me rastin e 600 vjetorit të kësaj beteje,kur ai la qartë për të kuptuar se „fryma e kësaj beteje do t´i udhëheq edhe mëtutje serbët për t´i realizuar idealet e mëdha kombëtare dhe civilizuese“!
Duke iu referuar librit të Velimiroviqit, për të cilin Grill thotë se njësoj u sherbeu si inspirim si qetnikëve të Mihajloviqit, por edhe pasardhësve të tyre që masakruan boshnjakët dhe kroatët e pambrojtur në Knin,Slavoni, Bosnje dhe së fundit në Kosovë, që ende gjithnjë vazhdojnë të vrasin „me bekimin e zotit“, zbulon faktin se patriku Velimiroviq mori pjesë në luftrat ballkanike me pushkë në dorë. „Si vullnetar“ kaloi nëpër Kosovë dhe shkoi deri në Ohër,për t´i „bekuar“ shejtnitë „e uzurpuara nga antikrishtët“ në mënyrë që për disa vjet praktikisht nëpër Kosovë dhe Maqedoni, si patrik i dioqezës së Ohrit, të udhëheq projektet për kishëzimin sa më të madh të „tokave të vjetra serbe“. Ai madje ishte njëri ndër autorët e krijimit të mitit tjetër – të ashtuquajturës „golgotë serbe“ gjatë luftrave ballkanike,ku serbët,serish, në luftën e tyre kundër otomanëve dhe gjermanëve, u flijuan për qytetërimin evropian e me këtë e prligjën të drejtën „e zotit“ që të posedojnë përgjithmonë Kosovën dhe Maqedoni si „djep i shpirtit serb“!…Grill thotë se kjo ishte vetëm një gënjeshtër ndër shumë genjeshtrat propagandistike serbe me të cilën luftrave të vonshme imperialiste serbe është dashtë t´u jepet „oreoli“ krishten, ndërkohë që e verteta është tjetërfare dhe e kundërt me parimet e krishtërimit dhe ato elementare civilizuese. „Gjatë luftrave ballkanike dhe më vonë“, thotë Grill, „nuk ndodhi golgota serbe, por ndodhi golgota shqiptare“,ngaqë shqiptarët u masakruan nga amrata serbe dhe u detyruan t´i braktisin trojet e tyre. Autori bën të ditur se me qindra e mijëra shqitparë u detyruan të shpërngulen në Anadoll dhe gjetiu dhe kjo u bë edhe me miratimin e heshtur të disa fuqive evropiane, të cilat gjatë luftrave ballkanike dhe asaj botërore ishin aleatë të serbëve dhe sikur nuk kishin asgjë që kisha ortodokse serbe me propagandën e saj raportet midis „krishtit dhe antikrishtit“ i shihte në prizmin e konfrontimeve midis alenacës së tre Cezarëve (atyreve të Stambollit,Vjenës dhe Berlinit) dhe kundërshtarëve të tyre që nisnin nga qendra e Evropës dhe shkonin deri në Moskë. Golgota shqipare, thotë Grill, po vazhdon edhe sot e gjithditën, sy botës dhe se ajo nuk mund të shikohet e shkëputur edhe nga prizmi i „ferkimeve tradicionale të kristit dhe antikristit“,të klisheve të shikuara sipas platformës së Velimiroviqit,ku aleancës francezo-ruse i parashihet një përspektivë e jashtëzakonshme në të cilën faktori serb do të jetë një nyjë e pakapërcyeshme?…

Vazhdon golgota shqiptare…
Te vazhdimi i golgotës shqiptare mbi platformën tradicionale serbomadhe,ku roli i kishës ortodokse serbe është jashtëzakonisht i madh, ndalet edhe recensionisti i librit , Rudolf Grylih, i cili njëherësh është edhe autor i parathënies së librit. Grylih, i cili ka paditur kishën ortodokse serbe për në insipirimin e luftës hegjemonsite serbe të vitit 1991 si dhe për pjesmarrje të drejtpërdrejtë në të te disa vladikëve serbe, vlerëson se libri i Krysostomus Grillit paraqet një kontribut të jashtëzakonshëm për njohjen dhe demistifikimin e rolit të kishës ortodokse serbe në porceset tragjike ballkanike. Grylih thotë se njëri ndër faktet më akuzues të saj është gjenocidi i bërë ndaj popujve joserbë: boshnjakët dhe shqiptarët,gjenocid ky që po zhvillohet edhe sot e gjithditën herë me perfiditet e herë me anën e veprimeve të drejtpërsëdrejta luftarake,që kanë për qëllim pastrimet etnike,siç u bënë në Bosnje dhe Hercegovinë e që u sherbyen edhe marrëveshjeve të mëtutjeshme për ndajen praktike të saj në dy pjesë,ku gjysma iu dha serbëve. Në këtë kontekst Grylih, formën më të rëndë të gjenocidit ndaj popullatës shqiptare në Kosovë e sheh në veprimet e vazhdueshme dhe konkrete të kishës ortodose serbe për kishëzimin e dhunshëm që po bëhet me ndërtimin e kishave serbe në vendbanimet e qindpërqindëta shqipare – Gjakova dhe të tjera si dhe rrënimin e xhamive,kishave katolike dhe objekteve të tjera fetare të shqiptarëve,që u bë kësaj vere nëpër të gjitha lokalitetet shqiptare të përfshira nga ofanziva serbe. Grylih konsideron se kisha ortodokse serbe nuk mund të shtiret se është për „paqë në Kosovë“, kur ajo imponon tempuj ortodoks atje, rrënon tempujt shqiptarë… Andaj, në këtë kontekst Grylih librin e Grillit „Mesianizmi serb i peshkopi Velimiroviq“,botuar nga „Erzabtei“ e vlerson si një mesazh të qartë jo për ta mbrojtur „mesianizmin e ri serb“ , por për t´u mbrojtur nga ai sa më shpejt që të jetë e mundur…
….

The post KRIMET “NË EMËR TË ZOTIT”!… appeared first on XL-Press.

Si sot, 28 vite më parë, mijëra njerëz nga e tërë Kosova, u bënë bashkë në një nga demostrimet më masive të vullnetit politik të shqiptarëve në historinë moderne të Kosovës. Atë ditë, më 1 tetor 1997, pas gjashtë vitesh të kaluara pa protesta dhe demostrata, mijëra qytetarë të Kosovës iu bashkuan protestës paqësore të thirrur nga Unioni i Pavarur i Studentëve të Universitetit të Prishtinës (UPSUP), kundër shtypjes, dhunës dhe segregimit të shtetit të Serbisë ndaj shqiptarëve në Kosovë.

Të veshur me këmisha të bardha me stemën e Universitetit të Prishtinës në to, mijëra studentë dhe profesorë universitarë bashkë me qytetarë nga të gjitha anët e Kosovës, me parulla në duar me thirrje për t’u kthyer në hapësirat e fakulteteve të UP-së, kundër shkeljeve të lirive dhe dhunimit të të drejtave të njeriut mbi baza etnike, u nisën nga lagjja Velania për në kampusin e UP-së. Por vetëm disa qindra metra më poshtë, policia dhe punëtorët e sigurimit të fshehtë të Serbisë, ndërhynë dhunshëm ndaj protestuesve paqësorë, duke i rrahur dhe arrestuar shumë prej tyre. Përmes objektivave të kamerave të dhjetëra mediave ndërkombëtare, pamjet e protestës së 1 tetorit 1997, e kthyen Kosovën në një top lajm në mediat botërore. Me rektorin Ejup Statovci në ballë, krah për krah me shokët dhe shoqet studentë nga të gjitha fakultetet, atë ditë u kthyem në një trupë politike të admirueshme dhe të mbështetur nga pothuajse e tërë Kosova.

Rezistenca paqësore e popullit të Kosovës, e qendërzuar rreth organizimeve të lëvizjes studentore të studentëve të Universitetit të Prishtinës, i tregoi regjimit kriminal të Serbisë në Jugosllavi dhe botës demokratike në Perëndim, që shqiptarët e Kosovës ishin të vendosur në rezistencën e tyre për jetësimin e vullnetit të tyre politik: për liri dhe për shtetndërtim.

Që nga viti 1991, regjimi i apartheidit i Serbisë që ishte instaluar në Kosovë mes viteve 1989 – 1991, i kishte përjashtuar studentët dhe profesorët nga kampusi i Universitetit të Prishtinës, siç kishte bërë edhe me nxënësit e mësimdhënësit e shkollave të mesme. Deri në shpërthimin e luftës në Kosovë, rreth 3000 shtëpi dhe lokale private u adaptuan në ambiente të improvizuara për zhvillimin e sistemit arsimor, në kushte dhe rrethana të jashtëzakonshme. Protesta e 1 tetorit 1997, e theu dhe shembi figurën e mitizuar të “policit serb” të sfidueshëm siç e prishi edhe pasivitetin e tejzgjatur të rezistencës së viteve të fundit.

Protestat studentore të kthyera në demostrata popullore, i paraprinë dhe iu bashkangjitën luftës së drejtë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës që pasoi nga fundi i vitit 1997 deri në çlirimin e Kosovës në qershor të vitit 1999.

Duke i kujtuar shokët dhe shoqet studentë, profesorët e nderuar të Universitetit të Prishtinës dhe mijëra e mijëra qytetarë që patën vetëdijen dhe guximin për t’iu bashkuar lëvizjes studentore të UP-së në atë etapë aq të rëndësishme të rrugës së popullit të Kosovës drejt çlirimit të saj.

The post Si sot, 28 vite më parë appeared first on XL-Press.